بايد قوىترين رادع به كار گرفته شود ، آيا در هر معصيتى بايد جعل حد و تعزيرات سنگين شود ؟ آيا الزاماً در تمام معاصى بايد همچون قتل نفس ، مجازات اعدام مطرح باشد ؟ قطعاً چنين نيست . بنابراين ، از نفى فعليت عذاب نمىتوان نفى حكم تحريمى را استفاده كرد ، در مورد اطفال ممكن است احكام تكليفيه الزاميه وجود داشته باشد ولى عقاب در كار نباشد و رفع قلم مؤاخذه شده باشد ولى با انجام معصيت ، اطفال از ثوابهاى ساير اعمال خود محروم گردند . بنابراين ، حق با مرحوم شيخ انصارى است كه نفى مؤاخذه را ملازم با نفى حكم الزامى ندانسته است . لذا حديث رفع قلم دليل بر نفى احكام تكليفى از صبى نيست ، البته گاه لحن يك روايت به گونه‌اى است كه در مقام ترخيص عمل ، از عدم عقاب سخن گفته مىشود ولى لحن روايت رفع قلم چنين نيست كه اى صبيان شما هر كار مىخواهيد بكنيد مانعى ندارد ، بلكه اين روايت تفضّل و عنايت خداوند را به انسانها مىرساند كه تا قبل از بلوغ بر اعمال مؤاخذه نمىشود . ب ) توضيحى درباره اشكال دوم شيخ انصارى : شيخ انصارى در اشكال دوم خود ، عموميت احكام وضعى نسبت به صبيان را به مشهور نسبت مىدهد با توجه به عدم حجيت شهرت در نزد شيخ انصارى ، علت نسبت اين امر به مشهور مىتواند يكى از دو وجه زير باشد : وجه اول : پيشتر گفتيم كه شيخ انصارى قائل به انسداد است « 1 » ، ولى چون مسأله مورد نزاع بوده ، نخواسته است صريحاً نظر خود را بيان كند بلكه با اشاراتى در اصول و نيز با فتواى بر طبق قول مشهور در فقه ، اين مبناى خود را اعلام كرده است ، پس ايشان شهرت را از باب ظن خاص حجت نمىداند ولى از باب مطلق ظن حجت مىداند .

--> ( 1 ) ر . ك : درس شماره 358 ، ص 8 - 10 .